Is er iets liever dan een madeliefje? Alweer drie jaar geleden won het madeliefje de verkiezing van Vroege Vogels tot ‘bloem van Nederland’ en het is net of het nu voor veel mensen meer zichtbaar wordt. De geneeskrachtige werking helpt daarbij: madelief is de Nederlandse Arnica, net zo effectief tegen kneuzingen en blauwe plekken, maar dan dus ook op open wondjes te gebruiken: zacht en helend voor de huid. Hoe heerlijk dat dit bescheiden meizoentje bijna het hele jaar te vinden is op zo ontzettend veel plaatsen. En hoe leuk om kinderen zelf het ingrediënt voor hun toverzalf te laten plukken, en dan samen de allersimpelste versie te maken. Kies wel een gif- en hondenplasvrije plukplek, verzamel de bloemhoofdjes in een jampotje en giet er gesmolten kokosvet over – gewoon uit je keuken, ik neem aan dat je die biologisch koos 😉. Roer even door en laat de kokos minimaal zes uur gesmolten blijven zodat het kan trekken: boven een theelichtje, in een warmwaterbad-pannetje of gewoon in de zon. Die zes uren hoeven niet achter elkaar, elke dag even een uurtje is ook goed. Zeef daarna door een stukje kaasdoek in een ander potje, knijp goed uit en bind het bundeltje dicht: dat mag lekker in zijn geheel je (voet)badwater extra zacht maken. De zalf laat je in de koelkast stollen en bewaar je het best koel en donker. Te veel madeliefjes geplukt? Droog ze uitgespreid op schoteltjes op de radiator of in een voedseldroger, en bewaar ze in een afgesloten busje voor je volgende zalfje! Geen madeliefjes in de buurt: @cruydthoeck verkoopt zaad! PS: nog meer leuke zalfjes, tincturen, theetjes en olie leren maken? Kijk op de website voor de Groene Huisapotheek-workshop!
Achter het hekje van de tuin wacht me een emmertje kweeperen van een lieve tuinbuur, wat een heerlijk binnenkomertje! Ze mogen narijpen op de tuintafel thuis. Vandaag is de perfecte dag voor iets waar ik al twee weken naar uitkijk, maar door rugklachten en te volle agenda niet aan toekwam: het persimoenboompje planten dat ik eerder ontving van @eetbaargoed. Het belooft nog even groeizaam weer te zijn de komende weken: warm en daarna regenachtig. Rondlopend door de tuin vind ik eigenlijk de eerder bedachte plekjes niet goed genoeg: of te weinig zon, of juist de zon wegnemend van wat erachter staat. Maar pal naast de ingang is een heerlijk zonnig plekje, waar ik een witte-zwarte-bes had bedacht… die kan echter op meer plekjes staan. Voor ik de persimoen daar kan planten, moet eerst mijn kant van het stukje takkenril daarachter af, ander is de kans op latere beschadigingen te groot. De stammetjes ervoor zaagde ik eerder al kaal en op maat, nu graaf ik er gaten voor en ook voor het nieuwe babyboompje. Omdat ik mijn rug ontzie, worden de gaten niet heel diep, en kies ik voor een verhoogd bed. Ik wil het nieuwe boompje meteen goed zetten maar heb niet genoeg tuinaarde, dus die krijgt nu een heuveltje aangeaard waardoor hij als enige op de perfecte diepte staat, met een dijkje zodat de eerste gieters water niet wegstromen. Rondom is een lager stuk waar ik komende week een stapelmuurtje maak en met tuinaarde opvul. Zo staan de takkenrilstammetjes meteen diep en stabiel genoeg. Als ik naar huis ga, staat het boompje te stralen in de middagzon. En pas op de fiets voel ik mijn rug weer, maar een stuk minder: tuinieren heelt!
Gelukkig hoeven we dat niet: kiezen tussen vijg en vijgenblad. Want echt, vijgenbladeren zijn zo lekker! Als je ze roostert komt de zoete smaak van kokos en vanille goed naar boven. En dan is het verkruimelen als thee, om zo te drinken. Of extra sterke thee, om siroop van te maken, voor toet, taart, thee en limonade. Mmmmm! Zo doe je het: oogst mooi blad en halveer ze, waarbij je de middennerf plus steel wegsnijdt. Leg ze (mag losjes op elkaar) 2 minuutjes in een op 160’ voorverwarmde oven. Af laten koelen en in een luchtdichte bus bewaren. Voor siroop breng je 500 ml water en 500 gram suiker aan de kook tot de suiker is opgelost. Vuur uit, 10 grote gedroogde vijgenbladeren toevoegen en een halfuurtje laten trekken terwijl je af en toe roert. Daarna verder af laten koelen en zeven (ik zeef door kaasdoek). That’s it! Deze siroop blijft in een brandschone fles een paar weken goed in de koelkast. Je kunt ze ook weer even opkoken en kokendheet in brandschone jampotten of flessen met twist-off dop (zoals van pastasaus) gieten, zo vol mogelijk. Meteen deksel erop en af laten koelen (NIET op de kop!). Zo blijft het zeker een jaar goed zonder koeling. Wie wil weten hoe je ze weckt: vraag het me in de comments. Geniet!
Ik kreeg zomaar een enorme tas wilde appeltjes uit een bevriende tuin: wat een rijkdom! Zulke appeltjes (crab apples) zijn lekker zuur en goed om pectine, appelstroop, appellikeur en natuurlijk appelsap van te maken – maar dan wel mét schil en klokhuis, anders is er geen beginnen aan. Perfect dus voor de ontsapper, want daar mogen ze gewoon heel in: 1. was de appeltjes en hak ze in stukken 2. zet de onderpan met water op het vuur. 3. daarop komt de tussenpan waarin het sap zich verzamelt. Hij lijkt een beetje op een tulbandvorm, door het schoorsteentje in het midden. 4. en daar weer op de bovenste pan – een soort vergiet dat je vult met fruit. Als het water in de onderste pan kookt, stoomt het door het schoorsteentje naar de appeltjes in de bovenste pan. Die laten al hun sap los, dat door de vergietgaatjes in de tussenpan drupt. En vervolgens door het slangetje naar buiten stroomt. Je kunt er direct brandschone flesjes mee vullen – en als je daar twist-off doppen voor gebruikt trekken ze door het kokendhete sap net als jam lekker vacuüm, om ongekoeld heel lang te kunnen bewaren. Ik liet een deel van het sap ook nog in een andere pan stromen, om ijstheesiroop en appelstroop van te maken. Tussentijds vul je het fruit bij als de rest geslonken is, en ik had zoveel appeltjes dat ik zelfs de ontsapte appeltjes verving door een nieuwe lading. Daarna mogen die weg, daar is alle smaak uit (die zit in je sap!!!!). En natuurlijk werkt het ook met ander fruit (denk aan kweepeer, ook al zo lastig te schillen…). Aanrader dus voor wie niet om werk verlegen zit!
Even op en neer om te oogsten – zo blij word ik van de weg terug naar huis met een volle fietsmand! Zelfs als dat eigenlijk helemaal niet lijkt op wat veel mensen onder een moestuinoogst verstaan… De eerste oogst was overduidelijk: toen ik de inhoud van de zak oesterzwammenstro op zijn plekje wilde leggen, bleek dat er al een reuze stuk oesterzwam door een klein gaatje naar buiten was gegroeid. Zoooo lekker! Daarna oogstte ik voor de medicijnkast: wilgenblad voor een pijnstillend theetje (en volgens mij kun je er ook mee verven), en heermoes (of wel paardenstaart) voor olie én thee die je nagels, haren en botten versterken. Alles hangt nu lekker te drogen in het zonnetje onder het glazen verandadak – behalve de oesterzwam, die smoort in de pan!
Van droogte en de eerste druppels Wat deed de droogte in mijn tuin? Al het snoeisel bovenop de rozen bleek een goed plan, maar ook de linde in de grote pot doet het geweldig in de droogte – en ik weet niet waarom want extra water kreeg hij niet veel. In de kruidentuin vallen de nodige gaten, maar floreert mediterraan moois: rozemarijn, salie, oregano. Het is fijn om steeds meer planten in beeld te krijgen die het zonder gieteren redden. Verder ontdek ik tussen het puin dat tijdelijk achter het huisje is gestort nog meer hardgebakken tegeltjes die blijkbaar per ongeluk daar zijn beland. Allemaal hetzelfde formaat en dikte, maar naast de grijze en gele ook een enkele blauwe en wat terrakleurig. Wat een snoeperig aanrechtblad gaat dat worden! Ook vandaag weer bezoek van een vriendin, met zelfs een cadeau: een zak oesterzwamstro van rotterzwam waar ik heel blij mee ben. Ik geef hem een plekje in de schaduw achter het huisje, want soms komt er nog een kleine late oogst… en daarna mag het als compost verdeeld over de aandachtsplekjes die extra voeding kunnen gebruiken. Terwijl we door de tuin lopen, vallen er druppels en we blijven allebei blij staan: de eerste regen in weken die ik voel! En ook al stopt het snel, het voelt als feest! 
Bijpraten met een vriendin tijdens een lunch op de tuin… dat mondt uit in tot een uur of negen ’s avonds paradijselijk zitten. In de volgende dagen straat Roger de stoeptegelvloer in het huisje grotendeels. Hij ontdekt een verborgen voorraad stenen, klinkers en tegels achter de bamboe in de uiterste hoek – en daarmee legt hij een randje rondom, alsof het parket is :D. Dat scheelt heel veel tegels halveren om de boel passend te krijgen – nog mooier ook! Daarmee is het klaar, want ik heb besloten dat de andere vloerhelft gewoon zichzelf mag blijven, met okeren plavuizen en al. De stoeptegels zijn nu dan ook aangesloten op die hoogte, en dat ziet er prima uit. Er is nu wel zand over, maar daarmee kan ik de (onverharde) paden egaliseren, en het terrasje naast het huisje vergroten zodat er ook een lange tafel past – fijn voor hoogtijdagen, en grotere creatieve projecten. Soms blijkt ‘goed genoeg’ beter dan het beste plan.
Allemaal kleine groene vijgjes in mijn boom… en één heel grote, zo langzamerhand steeds donkerder paars. Morgen pak ik het trapje om te voelen, dacht ik gister. En vandaag was er niks meer te plukken: schoon op door de vogeltjes :D. Erg suf van mij ook om zo te denken. Morgen. Gelukkig toch ook een cadeautje, en net als de eerdere gingko ook op het zijpad: de vorig jaar geplante roos Paragon (van kwekerij Bel Epoque ) heeft ook al de droogte overleefd en komt frisgroen en stevig onder het bomensnoeihout vandaan. Alsof er niets aan de hand is. De takken zijn lang genoeg om al een beetje te leiden, want deze mooie klimmer met halfdubbele, witte rozen mag de beukenhaag gaan versieren. En een poortje dat ik daar nog ga bouwen 😉. Ik verheug me op de bloemen volgend jaar (geuren naar citroen!) én de kleine botteltjes in de herfst als lief toetje. Toch leuk dat alle snoeihout en de overwoekerende planten waar ik geen tijd voor had de grond zodanig hebben bedekt dat er niks uitdroogde. Luiheid kan lonen…
Schreef ik in blog 60 dat de es op de buurgrens omgehakt was, en ik alle takken kon gaan ruimen… pas deze week kwam ik daaraan toe. Bij dat uitstellen hielp ook dat het om een enorme berg ging, die het pad achter de beukenhaag vulde – en eigenlijk dus niet genoeg in de weg lag 😉. En als ik in de weken erna geen last van mijn rug of longen had, was het weer te warm… Dat was pech, want toen ik door de aanhoudende droogte me ineens zorgen ging maken over de nieuwe aanplant van afgelopen herfst, bleek de takkentroep compleet overwoekerd met brandnetel, braam en pompoen van de buren… Na drie dagen hakken, knippen en trekken is het meeste nu weg. De takken liggen op een andere plek in de tuin – dus die moeten nog kleingemaakt en afgevoerd. Maar ik zie weer bodem, en ik vond mijn gingko terug, prachtig groen in het blad. Zo blij ben ik daarmee! Ik vrees voor een van de twee hazelnoten en de framboos, maar heb ze nu even flink begieterd en duim me suf. Het is wat het is met deze droogte. Zeker als ik me als uitsteltuinier gedraag… De bramenstengels trek ik tussen mijn handschoenhanden door om de doorns te verwijderen en hang ik aan de balk te drogen voor latere werkstukken. Morgen verder!
Deze week sjouwden sterke zoon en ik stoeptegels die de tuinburen me schonken: de eerste oogst voor de nieuwe vloer! En over tegels gesproken, de liefste hardgebakken tegeltjes vond ik al een tijdje geleden in een krat, achtergelaten door de vorige eigenaren van het huisje. Dromerig gewolkt in geel en grijs, en dat lijkt me meer dan perfect op en achter het aanrecht (dat nog gebouwd moet worden, over een paar jaar of zo 😉). Zie het voor je, onder dat romantische raampje in de zijmuur? Minder romantisch puin ligt achter het huisje, te wachten op verdere verwerking en afvoer: het kwam allemaal tussen de fundamenten vandaan bij de voorbereiding op de stoeptegelvloer. Voor vandaag ben ik blij met mijn oogst voor thuis: een nieuw bosje heermoes voor sterke nagels en botten, een lief boeketje uit eigen kruidentuin: marjolein, salie, rozemarijn en venkel voor de minestronesoep, en tot slot vijgenblad voor een zoet kopje thee-als-toetje!
